chổng kềnh

chổng kềnh

Trượt chân trên vỏ chuối, ông ấy ngã chổng kềnh.

Định nghĩa
  1. Tính từ:
    • Ở tư thế lật ngửa, bị lật úp, nằm ngửa ra: Dùng để mô tả trạng thái của một người, con vật hoặc vật thể bị ngã, đổ, hoặc nằm ở tư thế phần lưng hoặc phần đáy hướng lên trên, phần bụng hoặc mặt hướng xuống dưới.
    • Không gọn gàng, lộn xộn, vướng víu: (Nghĩa mở rộng, thường dùng trong văn nói) Chỉ sự bày bừa, không ngăn nắp, hoặc tư thế nằm ngồi không đẹp mắt, gây vướng.
Ví dụ sử dụng
  • Tính từ:
    • Chiếc xe máy bị tai nạn, nằm chổng kềnh giữa đường. (Chiếc xe máy bị tai nạn, nằm lật ngửa giữa đường.)
    • Đứa bé ngã chổng kềnh xuống đất. (Đứa bé ngã lưng chạm đất.)
    • Căn phòng bừa bộn với sách vở chổng kềnh. (Căn phòng bừa bộn với sách vở chất đống lộn xộn.)
    • Anh ta nằm chổng kềnh trên ghế sofa. (Anh ta nằm ngửa, tay chân dang rộng một cách không gọn gàng trên ghế sofa.)
Các cách sử dụng nâng cao
  • "ngã chổng kềnh": ngã trong tư thế lưng hoặc mông chạm đất trước, mặt ngửa lên trời.
    • Trượt chân trên vỏ chuối, ông ấy ngã chổng kềnh.
  • "đổ chổng kềnh": dùng cho đồ vật, phương tiện bị đổ, lật úp.
    • Cơn gió mạnh làm chiếc xe đạp đổ chổng kềnh.
  • "nằm chổng kềnh": nằm ở tư thế không đẹp, thường là ngửa ra, chân tay dang rộng.
    • Mệt mỏi sau chuyến đi, nó nằm chổng kềnh trên giường ngủ luôn.
Biến thể và từ gần giống
  • Chỏng kềnh: Đây là biến thể chính tả khác của "chổng kềnh", cùng một nghĩa và cách dùng.
  • Chổng gọng: (Ít dùng hơn) Cũng có nghĩa tương tự, chỉ tư thế lật ngửa.
  • Lật ngửa: Từ đồng nghĩa, mô tả trực tiếp hành động lật phần lưng/đáy lên trên.
  • Ngửa bụng: (Thường dùng cho động vật) Ở tư thế bụng ngửa lên trời.
Từ đồng nghĩa
  • Lật ngửa: Bị lật phần lưng/đáy lên trên.
  • Ngửa: Ở tư thế mặt hoặc bụng hướng lên trên.
  • Bừa bộn, lộn xộn: (Với nghĩa mở rộng) Chỉ sự không gọn gàng.
Từ trái nghĩa
  • Sấp mặt: Ở tư thế úp mặt xuống.
  • Ngay ngắn, gọn gàng: Trái nghĩa với nghĩa mở rộng chỉ sự lộn xộn.
Thành ngữ, cụm từ cố định liên quan
  • Chổng kềnh chổng kễnh: Dạng láy, nhấn mạnh sự lộn xộn, vướng víu hoặc tư thế không cân đối.
    • Đồ đạc trong nhà để chổng kềnh chổng kễnh.
  • Ngã chổng gọng: (Cách nói khác của "ngã chổng kềnh").
    • Nó trượt chân ngã chổng gọng xuống mương.

Từ chứa "chổng kềnh"